Craving ( اشتیاق ناگهانی )

حالتی است که شخص ناگهان نیاز غیر قابل تحملی برای مصرف یک ماده، نوعی غذا، یا چیزی مشابه آن را در خود احساس می کند. مثلاً شما مشغول کارهای روزمره خود هستید ، در یک آن نیازی غیر قابل تحمل به شما حمله می کند و دقایقی بعد شما خود را مشغول لیسیدن انگشتانتان می بینید در حالی که ظرف خالی بستنی روی میز به شما دهن کجی می کند،

چه اتفاقی افتاد ؟ شما که رژیم غذایی داشتید و همه چیز طبق برنامه پیش می رفت؟

شما در اسارت یک نیاز آنی گرفتار شدید. این نیاز می تواند برای خوراکی باشد یا برای قمار یا برای مواد مخدر و ... Craving یکی از شایع ترین دلایل به ثمر نرسیدن برنامه های ترک اعتیاد به مواد مخدر ، سیگار و یا درمان های ضد چاقی است. در این مبحث به بررسی جهت مبارزه با این حالت خطرناک می پردازیم.

طبق بررسی تازه های در Taft university 91% خانم ها به تجربه مکرر چنین نیازی اعتراف کرده اند.

این مسئله ربطی به اراده قوی یا ضعیف ندارد و بوسیله بخش ویژه ای در مغز به کار می افتد که با هورمون های شادی آور مثل Dopamine سروکار دارد و از نظر عصبی با مصرف موادی مثل شکلات و شیرینی بر انگیخته می شود.

علل Craving و برخورد با آن :

استرس ها :

زمانی که شما تحت فشار استرس هستید بدن شما هورمون کورتیزول ترشح می کند که تاثیر آن روی مغز به صورت نیاز برای جایزه است. از طرف دیگر خوراکی های حاوی شکلات و شیرینی و چربی میزان کورتیزول را کاهش می دهند پس تعجبی نیست که وقتی اشتیاق به جایزه پدیدار شود انسان به سمت این مواد دل چسب کشیده خواهد شد.

دکتر پیکارو که در دانشگاه سانفرانسیسکوUCSF روی استرس ها تحقیق می کند به این نتیجه رسیده است که اگر در مقابل استرس ها غذاهای خاصی را مصرف کنیم و به آرامش دست پیدا کنیم ، مغز ما عین مغز سگ پائولف به محض بروز هر استرس به سمت همان غذاها کشیده خواهد شد و کم کم می بینیم که در قبال هر احساس بدی ما را به خوردن ناگزیر می کند.

در این مورد چه باید کرد؟ :

خواندنی های جالب از گوشه و کنار دنیای روانشناسی و روانپزشکی :

معمای این هفته :

خانم 28 ساله ای غمگین و درمانده به مطب دکتر برگیس مراجعه می کند و قصه بد بیاری های خود را چنین آغاز می کند: من اصولا" به دارو درمانی اعتقادی ندارم ولی چند ماه بود که احساس می کردم که به افسرده گی مبتلا هستم. چون مشکل و گرفتاری خاصی در زندگی نداشتم فکر کردم که تعادل شیمیایی مغزم به هم خورده است . شروع کردم به مصرف مقادیر زیادی ویتامین C ،B12، B6و امگا 3 - کلسیم و ... مقدار زیاد داروی گیاهی ضد افسردگی . همه چیز خوب پیش می رفت . تا اینکه برای چک آپ به دکترم مراجعه کردم که علامت سرطان پوست روی گردنم پیدا کرد و آن ها را برداشت . اما اخیراً نسبت به آفتاب حساس شده ام و خیلی زود پوستم می سوزد .دکتر توصیه کرده کرم های ضد آفتاب قوی مصرف کنم. چند هفته بعد که دوباره به دکتر مراجعه کردم متوجه شدم در حالیکه قرص ضد بارداری مصرف می کنم و هرگز هم فاصله نیفتاده ، حامله هستم !!

دکتر Burgos پس از بررسی کامل روحی و جسمی خانم لوئیس در می یابد که همه مشکلات این خانم در نتیجه مصرف داروی ضد افسردگی گیاهی St. John's Wort که او به توصیه دوستان به مقدار زیاد مصرف کرده به وجود آمده است . خوشبختانه این دارو مورد توجه محققین قرار گرفته و مطالعه علمی روی آن انجام داده اند و به این نتیجه رسیدند که            St. John's Wort   سبب  Photo Sensitivity یا حساسیت به نور آفتاب می شود ،همان گونه که در خانم لوئیس اتفاق افتاد و زندگی در کالیفرنیا که در تمام سال آفتاب دارد و حساسیت به اشعه ماوراء بنفش سبب سرطان در این بیمار شده بود. بنا براین همراه مصرف این دارو تجویز کرم های ضد آفتاب نیز ضروری است.

از طرف دیگر طبق آمار ، سنت جانزورت به مقدار 15 درصد estradiol و سایر هورمون های موجود در قرص ضد حاملگی را کاهش می دهد و همین مسئله سبب بی تاثیر شدن قرص ضد بارداری در این بیمار بوده است !

مطالعات نشان می دهد که این داروی گیاهی اختلال هورمونی، بی نظمی در قاعده گی و اختلال در میل جنسی خانم ها ایجاد می کند.

متاسفانه بسیاری از داروهای گیاهی که بیماران مصرف می کنند مورد شناسایی و مطالعه ی علمی قرار نگرفته اند و مشکلاتی که برای خانم لوئیس پیش آمد امکان دارد به فرم های دیگر با سایر داروهای ناشناخته پدید آید.

ضمنا" بد نیست بدانید که St. John's Wort تاثیر داروهائی مثلXidex وPamelor و Elevil را هم تا حدود 40 درصد کاهش می دهد.

                      *****