بدلیل اهمیت و طولانی بودن مطلب ، مبحث شخصیت را در چند بخش  می خوانید .
 خوشحال می شویم آن را دنبال کرده ، سئو الات و نظراتتان را از طریق بخش پرسش و یا تماس به دکتر عزیزی انتقال دهید : 

بیماری های شخصیت : 

 گروه اول را در بخش قبلی خواندید و اکنون گروه دوم:

شدیداً مراقب رفتار و کردار و نحوه لباس پوشیدن یا صحبت کردن خود هستند. در دل این افراد همیشه ترس از رسوایی وجود دارد. علیرغم این که بسیار علاقمند به ایجاد ارتباط با دیگران هستند ولی نهایتاً از افراد دوری می کنند در تمامی مناسبتهای های اجتماعی ناراحت اند. می ترسند که مورد تمسخر قرار بگیرند.

یکی از ترس های بزرگ این افراد طرد شدن است. طبعاً چنین افرادی از اعتماد به نفس کمی برخوردارند حساسیت بیش از اندازه از خودشان نشان می دهند و از کمک گرفتن و طلب مساعدت از دیگران خودداری خواهند کرد.

وای به حال روزی که احساس کنند کسی آنها را دوست ندارد. حاضرند همه فعالیتهای شخصی و اجتماعی خود را تغییر بدهند تا از او دوری کنند.

علائم ناراحتی در جمع از اوایل جوانی شروع می شود، با فقدان اعتماد به نفس همراه شده و به تمامی بخشهای زندگی این افراد نفوذ می کند. از ارتباط اجتماعی با دیگران تا ارتباط حرفه ای هنگام کار و حتی ارتباط عاطفی با جنس مخالف.

 شیوع این نوع شخصیت به حدود یک در صد از کل جمعیت میرسد ، در زن و مرد یکسان است . برخی از این افراد از بیماری Social Phobia یا ترس از جامعه هم در رنج هستند. برخی دیگر به افسردگی و نگرانی های بیمارگونه مبتلا می شوند.

ویژگی های این افراد :

1- خجالتی بودن

2- درون گرائی

3- فقدان اعتماد به نفس

4- نگرانی در جمع

5- حساسیت بیحد به Rejection ، مطرود شدن

6- از ملاقات با افراد ناآشنا و یا تجربه های جدید می ترسند و طبعاً دوری می کنند.

7- به دیگران اعتماد نمی کنند.

8- ترس از کار غلطی کردن ، حرف ناجور زدن و رسوا شدن همیشه همراه با آنها است.

9- فعالیتهایی که برای یک انسان سالم جز، رفتارهای روزمره بوده و بدون مقدمه انجام پذیر است برای این افراد دشوار و همراه با پسامدهای نگران کننده به نظر می آید.

10- چنانچه وارد یک رابطه بشوند اغلب به دیگری آویزان و وابسته می شوند و همیشه نگران از دست دادن رابطه هستند.

11- این افراد اغلب به یک روند تکراری عادت می کند و همیشه از تغییر پرهیز می کنند چرا که به خودشان اعتماد نمی کنند که حریف شرایط نادانسته باشند.

12- اینها گروههائی هستند که از ترفیع و ارتقا، مقام هم خوشحال نیستند و اغلب به بهانه ای جامعه پسند پیشنهادات جدید را رد می کنند.

درمان :

در ابتدا این افراد جز روان درمانی حمایتی Supportive Psychotherapy درمان دیگری را تحمل نخواهند کرد ولی بعد از ایجاد ارتباط و اعتماد ، روان درمانی آگاهی دهنده و حتی روان درمانی Analytic قابل استفاده خواهد بود. رفتار درمانی و تمرین های مخصوص که گستره تجربی افراد را بیشتر می کند برای این گروه مفید خواهد بود.

Psychotherapy Inter personal هم در بهبود روابط عاطفی موثر است.

رفتار درمانی با استفاده از تکنیک هایی مثل Training Assertiveness آموزش اتکا به نفس ،

Social skill Training آموزش مهارت های اجتماعی ، و ...

منطق درمانی که تصورات غلط را زیر سوال می گذارد Cognition therapy و بیمار را در آشنائی با توانائیهای خود یاری می دهد برای رشد اعتماد به نفس بسیار موثر است.

گروه درمانی های حمایتی تاثیر بسیار در ایجاد اعتماد به دیگران و کاهش ترس از جامعه خواهد داشت. داروهای مصرفی برای نگرانی ها و جلوگیری از دست پاچه گی درمقابل دیگران به این بیماران کمک می کند که قدمهای اولیه را بهتر و راحت تر بردارند.

2- دومین شخصیت از گروه دوم ، شخصیت وابسته  Dependant :

افراد این گروه در وابستگی به دیگران از حدود و مرزهای طبیعی گذشته اند. همه ما به گونه ای به دیگران وابسته ایم اما نه به این معنی که بدون دیگران قادر به زندگی نباشیم.

شخصیت وابسته بدون یاری دیگران قادر به ادامه زندگی نیستند. این افراد از نوجوانی قادر به بریدن بندها ی وابستگی به خانواده نبوده اند.

اغلب این افراد به اطمینان گرفتن از دیگران ، نظر خواهی ، یاری گرفتن ، تأیید خواستن و خلاصه بنوعی به یک بردگی روانی تن در داده اند. اغلب این افراد نیازمند به تائید دیگران هستند. از تنهایی رنج می برند، به امید پشتیبانی و حمایت دیگری است که می توانند به زندگی ادامه دهند. ترس از این که مبادا به خود واگذاشته شوند و مجبور باشند که از خودشان مراقبت کنند رهایشان نمی کند. این افراد با کسی مخالفت نمی کنند چرا که مخالفت ممکن است به خشم دیگری بیانجامد و خشم می تواند بهانه ای باشد برای او را تنها گذاشتن و رفتن.

این بیماری شایع ترین بیماری شخصیتی در مراجعین به درمانگاه های اعصاب و روان شناخته شده ، در بررسی های آماری در آمریکا بین زن ها و مردها یکسان دیده می شود. احتمالاً در فرهنگ ایرانی این بیماری در زنان شایع تر است.

علائم تشخیصی عبارتند از:

1- این افراد بدون مشاوره با دیگری نمی توانند تصمیم بگیرند و اگر هم تصمیم بگیرند به کرات از دیگران نظرخواهی می کنند و پاسخها ی منفی، بسیار آنها را ناامیدخواهد کرد.

2- اغلب این افراد در بخشها ی عمده زندگیشان مسئولیت را به دیگری سپرده اند.

3- این افراد تنبل و بی انرژی نیستند بلکه به طرح و نحوهء اجرا و تصمیمات خودشان اعتماد ندارند و نیازمند هستند که دیگری آنها را سرپرستی کند و جابجا در مسیر کار ، درستی عملیات را تأیید نماید.

4- برای نگهداری منبع حمایت از هیچ کاری دریغ نمی کنند حتی اگر لازم باشد به کاری دست بزنند که تحقیر آمیز و ناخوشایند است.

5- از تنهایی ناراحت و ناامید می شوند در واقع تنهایی بطور اغراق آمیزی دردناک و غیرقابل تحمل و بی پایان تجسم می شود.

6- این افراد به محض جدائی شان از مرجع حمایتی به سرعت خودشان را به دامن رابطه دیگری می اندازند که طبعاً عجولانه و شایعاً ناموفق خواهد بود.

7- اگر با مسئله ای مخالف باشند ، از ترس این که حمایت دیگری را از دست بدهند ، نظرشان را بیان نخواهند کرد.

این افراد در زندان نیازمندیهای شان زندگی می کنند، از اعتماد به نفس بی بهره اند ، در گفتگو ازخویشتن اغلب تحقیر آمیز و ناتوان یاد می کنند، به عبارت دیگر حرمت نفس ندارند.

در گفتگوی با دیگران حتی اگر با نظریات دیگری مخالف هم باشند او را تأیید می کنند مبادا که با ابراز عدم توافق جایگاه خودشان را به خطر بیاندازند.

این افراد اغلب علائم بیماری شخصیتی دیگری را هم نشان می دهند.

شایعاً به افسردگی ها و بیماری های اضطرابی مبتلا خواهند شد.

درمان این افراد روان درمانی است و بیشتر کار روی اعتماد به نفس، و انجام کارها و فعالیتهای مناسب بدون مشورت با دیگران متمرکز خواهد بود.

روانکاو برای این افراد الگو خواهد بود و باید مراقب باشد که وابستگی بیمارگونه به وجود نیاید.

آموزش مهارتهای اجتماعی و اتکاء به نفس همراه با منطق درمانی و رفتار درمانی کمک بسیاری به این بیماران خواهد کرد.

در موارد افسردگی و اضطراب درمانهای داروئی نقش ارزنده ای دارند.

3- شخصیت وسواسیO.C. P. D

این افراد در طول رشد روند ویژه ای را طی می کنند که نهایتا در نوجوانی و جوانی به این شکل تظاهر خواهد کرد.

با وجدان بودن، مقرراتی بودن، وقت شناسی ، دقت و توجه به ریزه کاریها ،قابل اعتماد بودن و به عبارت مرسوم بین ایرانی ها کمال گرایی Perfectionism از ویژگی های شخصیت موفق O.C.D خواهد بود. این شخصیت در بین زنان و مردان موفق شایع است. ولی متاسفانه در بیماری شخصیت وسواسی، مسائل به شدت غیر قابل تحملی نشان داده می شود.

برخی از این افراد به مدلی تبدیل می شوند که بسیار رقابتی هستند. پر کارند و زود عصبانی می شوند و اغلب در خطر سکته های قلبی و مغزی هستند.

بعضی دیگر در عمق Perfectionism خودشان چنان غرق می شوند که از قافله عقب می مانند. نهایتا این افراد با انعطاف ناپذیری، سختگیری به خویشتن و دیگران، خسیس بودن از نظر اقتصادی و از نظر عاطفی ، محکوم به عزلت و تنهایی خواهند بود .

شخصیت وسواسی روند خاصی است که شخص مبتلا ، در زندگی اتخاذ کرده در حالی که بیماری وسواس یک اختلال هورمونی مغز است که به وسیله دارو درمان می شود.

ویژ گی های شخصیت وسواسی:

1- مشغولیت ذهنی با جزئیات، قوائد، برنامه ، نظم و ترتیب به اندازه ای که خود فعالیت مورد نظر تحت الشعاع قرار بگیرد.

2- کمال گرائی به حدی که مانع به پایان رساندن یک برنامه است.

3- خود را در مسئولیت های کاری و حرفه ای غرق کردن به اندازه ای که جائی در زندگی برای لذت جویی و دوستی باقی نگذارد.

4 - در باره اخلاقیات، وجدان و ارزش های اجتماعی بسیار خشک و غیر قابل انعطاف بوده و به حد غیر معقولی از حد تعادل فراتر می روند.

5- ناتوانی در دور انداختن اشیا وقتی که مصرف متداولی ندارند و تعلق احساسی هم وجود ندارد.

6- عدم توانائی در استفاده از نیروی کار دیگری و همه بار را به دوش خود گرفتن به دلیل این که کار هیچ کس مورد پسند او نیست.

7- به وجه اسفباری در مصرف پول صرفه جویی کردن برای آینده چنانکه گوئی پول فقط برای حل مصیبت های آینده باید ذخیره شود.

8- لجبازی و سخت گیری غیر قابل تحمل برای اطرافیان و انطباق ناپذیری

این افراد اغلب بسیار بلند پروازند، زمان برای آن ها بسیار اهمیت دارد، لجباز اما دقیق هستند. بیش از حد منطقی و قانونی هستند اما متاسفانه تعادل و سازگاری ندارند.

همه چیز باید در حد کمال باشد، تحملی برای خدشه و جائی برای اصلاح در ذهن این افراد موجود نیست. این افراد با خودشان هم بسیار سخت گیرند. پیشوندی که این افراد برای خود و دیگران بسیار بکار می برند " می بایست " است .من می بایست به این نتیجه رسیده باشم، تو می بایست نمره 20 گرفته باشی و از این قبیل.

همه چیز برای این افراد باید دلیل داشته باشد. فکر جای احساس را در ذهن این آدم ها اشغال کرده و در نتیجه بسیاری از کارهای انسان ها که به منظور رفاه و لذت جویی انجام می شود در دنیای این افراد زائد، غیر معقول و احمقانه است.   این گروه شدیدا"معتاد به کار هستند و بندرت مرخصی می گیرند مگر به قصد انجام یک کار معقول مثلاً خرید یک خانه یا ....

علیرغم کار بیش از اندازه ای که می کنند و طرحهای دقیقی که می ریزند اغلب نتایج کارشان رضایت بخش نیست چون حاضر به ریسک کردن نیستند و ترس از اشتباه همیشه آنها را عقب نگه می دارد.

این افراد به سرعت به دیگران برچسب می زنند و رفتار آنها را غیر انسانی، احمقانه، خودخواهانه و ... می نامند.

یکی از مشکلات بزرگ آنها جمع کردن وسایل مدرک و چیزهائی است که ممکن است در آینده مصرف داشته باشد.

آسان ترین و شایع ترین احساسی که این افراد نشان می دهند ، احساس خشم و نارضایی و نادرترین احساسی که قادر به نشان دادن هستند عشق ، ملاطفت و دلجویی است.

یکی دیگر از ویژگی های این شخصیت ترس از تغییرات است . آنها تغییر را به عنوان یک آسیب پذیری می انگارند، چرا که نتیجه نهائی ناپیداست. این نحوه تفکر مشکل بزرگی در راه درمان این افراد خواهد بود.

این افراد در سنین بالاتر گرفتار افسردگی میشوند چون خود را آنطور که انتظار داشتند موفق نمی بینند. رابطه آنها با همسر و فرزندانشان نیز آنچنان دلپذیر و جذاب نیست.

درمان

- اولین روش روان درمانی است همراه با منطق و رفتار درمانی

- باید بیاموزند که برای هیچکس آینده مشخص و مطمئن نیست. اضطراب جزئی از زندگی است و کمال گرائی نوعی وهم و تخیل غیر واقعی است.

- پذیرش نقاط ضعف خود و دیگران از طریق روان درمانی، کاهش اضطراب و افسردگی از طریق دارو ، اصلاح اندیشه های مخرب و اعتقادات بی اساس از طریق منطق درمانی پایه های اصلی درمان این افراد را تشکیل می دهند.

ادامه دارد ...

پایان مبحث شخصیت ، بررسی گروه سوم را در بخش بعد می خوانید .